Dit is een spannende week voor veel vmbo-ers: de uitslag van de eindexamens van ruim 106.000 vmbo-scholieren wordt bekend gemaakt. Mag de schooltas aan de vlaggenstok, of is er (nog) geen reden voor een feestje?

Geslaagd, wat nu?

De vmbo-ers die hun examen gehaald hebben, komen na vandaag al snel voor een andere vraag te staan: wat gaan we nu doen? Een vervolgopleiding, een jaartje werken of reizen, of misschien wel doorstromen naar de havo. De grote meerderheid, meer dan 80%, stroomt door naar het MBO. En inschrijving kan vaak nog plaatsvinden tot vlak voor aanvang van de lessen in het nieuwe schooljaar. Tijd zat dus, de hele zomer, om daarover na te denken. Waar lang werd gedacht dat er een verband was tussen de inschrijfdatum voor een vervolgopleiding en studie-uitval, is inmiddels bekend dat die conclusie wellicht wat voorbarig is. Dus ook als je het nog niet weet, geen nood.

Creatieve opleidingen

Wat nou als je als vers geslaagde vmbo-er ambities hebt op het creatieve of artistieke vlak. Dan staan er genoeg opleidingen tot je beschikking. Maar die zijn niet geheel onomstreden. Sterker nog, er is de afgelopen jaren veel om te doen geweest. Vorig jaar verscheen er een mooie publicatie van Cultuurnetwerk Nederland waarin de discussies rond de creatieve mbo-opleidingen breed en genuanceerd aan bod kwamen. Hieruit komt vooral één punt naar voren dat wij zelf sterk herkennen: wat betreft niveau hoeft een mbo-er in de creatieve sector bij uitstek niet onder te doen voor een hbo-er! Het niveau van algemene kennis en vaardigheden staat los van creatief en artistiek talent en sociale en niet-cognitieve vaardigheden. In onze workshops voor vmbo-ers spreken wij scholieren expliciet aan op dit soort niet-cognitieve vaardigheden. Scholieren tonen dan vaak een onvermoede kant en een talent waar noch zijzelf, noch de docenten enig besef van hadden. Ook het feit dat zij zaken soms veel intuïtiever benaderen, maakt dat er vaak een oorspronkelijke en interessante uitkomst ontstaat.

Maar ook de tegenstanders van creatieve mbo-opleidingen dragen belangrijke argumenten aan die zeker aandacht behoeven. Een belangrijk thema hierin is het overschot aan aanbod. Door concurrentie tussen mbo’s worden bepaalde populaire opleidingen met een beperkt arbeidsmarktperspectief – zoals de creatieve opleidingen – te veel aangeboden. Afgestudeerden vinden daardoor maar moeizaam een baan die bij hun studie aansluit. En het is natuurlijk van groot belang om studenten op te leiden met enig perspectief op de arbeidsmarkt. Recent heeft de overheid in reactie op deze constatering nieuwe maatregelen genomen. Mbo’s moeten regionaal met elkaar in gesprek gaan om het aanbod te optimaliseren en versnippering tegen te gaan. Verder wordt er een onderwijsbijsluiter ontwikkeld: scholieren die voor een studiekeuze staan worden zo beter voorgelicht over hun arbeidsmarktkansen na afstuderen. Een goede ontwikkeling!

De vmbo-ers die vandaag in spanning zitten moeten het echter nog even zonder zo’n bijsluiter doen bij hun keuze voor een vervolgopleiding. Ons advies: ga goed vieren dat je geslaagd bent, vraag advies aan vrienden, familie en docenten, en volg daarna je eigen gevoel, aanleg én talent. En ligt dat in de creatieve sector, maak dan een serieuze afweging, maar laat je niet teveel afschrikken. Ook op een krappe arbeidsmarkt is er ruimte, zelfs behoefte, aan gemotiveerde en enthousiaste creatieven die er een uitdaging in zien om – misschien wel juist nu – gezien te worden!