Afgelopen week stond in de Volkskrant het ongelooflijke verhaal van Remzi Cavdar, een 21-jarige student informatica met een IQ van 118, die van zijn 4e tot zijn 14e opgesloten heeft gezeten in allerlei jeugdinrichtingen voor zwakzinnige kinderen. Hoe is dat mogelijk?

Remzi Cavdar

Even kort de feiten op een rijtje: als Remzi 4 jaar is zit zijn vader in de gevangenis en is zijn moeder psychotisch. Het zwaar verwaarloosde kind wordt uit huis geplaatst. Maar dan begint de ellende pas goed. De jeugdhulpverlening weet niet goed wat het met Remzi aan moet. Het kind lijkt een IQ van 50 te hebben en belandt in een jeugdinrichting waar hij opgroeit tussen zwaar zwakzinnige kinderen. Daar vertoont Remzi problematisch gedrag.

Als Remzi acht is begint jeugdwerker Bep te vermoeden dat hij helemaal niet zwakzinnig is, maar hooguit een -verklaarbare- ontwikkelingsachterstand heeft. Zij leert hem tellen, klokkijken, rekenen, taal en de jongen pakt het razendsnel op. Bep trekt natuurlijk aan de bel en vraagt haar leidinggevenden om Remzi zo snel mogelijk uit de inrichting te plaatsen. Tevergeefs. Bep begint een jarenlange strijd tegen de halsstarrigheid van haar meerderen, die de overduidelijke signalen blijven negeren: de jongen is nu eenmaal zwakzinnig en daarmee uit. Het kost Bep uiteindelijk zelfs haar baan.

Remzi en advocaatLevensloop

Cavdar wordt nog jarenlang van de ene naar de andere jeugdinrichting gestuurd. Als de kinderrechter uiteindelijk beslist dat hij per direct uit de inrichting moet worden gehaald, duurt het nóg anderhalf jaar. Pas op zijn 17e lukt het hem om zelfstandig te gaan wonen. Inmiddels heeft hij zijn eigen ICT-bedrijfje waar hij apps en websites bouwt.

De kwestie werd twee jaar geleden al door KRO Brandpunt aan de orde gesteld. Nu is het weer actueel omdat Remzi een rechtszaak heeft aangespannen tegen de William Schrikker Stichting. De jeugdzorginstelling wordt door hem verantwoordelijk gehouden voor dit drama van een verloren jeugd.

Remzi BepEen kind met een IQ van 118 meer dan tien jaar lang tussen zwakzinnige jongeren laten opgroeien, kan het nog gekker? Jazeker. De William Schrikker Stichting heeft een advocaat in de arm genomen die voor de rechtbank doodleuk beweert dat Remzi juist dankzij de goede zorg van de stichting is gekomen waar hij nu is. “Nergens blijkt dat het fout is gegaan. Hij is toch goed terechtgekomen?”

Meerdere voorbeelden

Het is een extreem voorbeeld van hoe het mis kan lopen. Maar ook in het gewone leven op ‘onze’ VMBO-scholen zien we voorbeelden van jongeren die door hun omgeving systematisch worden onderschat, of verkeerd worden ingeschat. Natuurlijk, problematisch gedrag maakt kinderen lastig te hanteren en voor je het weet zit je in een negatieve spiraal.

Juist daarom is het zo belangrijk altijd je ogen open te houden voor wat die jongeren wél te bieden hebben. Je moet het dan natuurlijk wel willen zien en er actief naar op zoek gaan. Open oog houden voor wat je positief kunt benoemen aan het gedrag van een leerling, aanmoedigen, oprechte belangstelling tonen. Een echte mentor willen zijn. Het lijkt erop dat we nog wel wat Beps kunnen gebruiken.