Dachten we dat we eindelijk in wat rustiger vaarwater zouden zitten met het zicht op een hopelijk meer ‘cultuurliefhebbend’ kabinet, krijgen we nog even een fijne trap na van demissionair minister van OCW Marja Van Bijsterveldt. Zij dient gewoon, op de valreep, een wetsvoorstel in om het vak CKV in de tweede fase van HAVO/ VWO af te schaffen. Want, zo redeneert zij, “door het afschaffen van het vak CKV, krijgt het cultuuronderwijs een kwaliteitsimpuls”.

CKV

Laten we allereerst even doorgaan in deze redenatie, dacht ook CJP. Schaf wiskunde af! Nederlands! Dan gaan die leerlingen pas goed presteren. Maar die vlieger gaat niet op; CKV moet juist worden afgeschaft zodat kernvakken als Nederlands en wiskunde meer aandacht krijgen. Nog meer aandacht. Want ze staan nog niet centraal genoeg in het onderwijsprogramma. Zucht. Bij Bekijk ‘t richten wij ons al meer dan tien jaar op het aanbieden van activiteiten op het gebied van kunst en cultuur, meestal binnen het vak CKV. We treffen daar leerlingen aan die onze workshops en voorstellingen vaak met frisse tegenzin tegemoet treden. En altijd weer is daar die omslag. Het waanzinnige moment waarop een leerling beseft dat kunst en cultuur je de tools kan geven om de wereld om je heen anders te bekijken en te verwoorden of te verbeelden. En dat zij dat bij uitstek enorm goed kunnen!

De toekomst van het onderwijs

Het tempo waarmee die wereld verandert ligt hoog. Juist jongeren zijn bij uitstek in staat met deze veranderingen om te gaan, er zelfs het voortouw in te nemen. De generatie daarvoor, de docenten en de ouders, hebben er al meer moeite mee. En het onderwijs? Dat sukkelt er nog eens achteraan. Alleen al het feit dat de vorm van ons onderwijs feitelijk nog steeds georiënteerd is op de wereld van net na de industriële revolutie, is een pijnlijk gegeven. Waar leiden we jongeren eigenlijk voor op? Om voor zichzelf te denken of te reproduceren? Weten wij hoe de wereld er over 10 jaar uitziet? Over 50 jaar?

Hét vak waarin je scholieren aanspreekt op (het ontwikkelen van) hun creatieve vermogens afschaffen – dat is echt een ongelooflijk stom idee. Wat de wereld nodig heeft zijn mensen die het vermogen hebben om out-of-the-box te kunnen denken. En geconfronteerd worden met kunst, gestimuleerd worden om daarmee aan het werk te gaan, dat bevordert die wijze van denken. Dat verzinnen wij niet, omdat wij toevallig in cultuureducatie ‘zitten’, maar dat is al lang en breed aangetoond (lees bijvoorbeeld eens De waarde van cultuureducatie: beweringen en bewijzen van Ellen Winner en Stéphan Vincent-Lancrin in het zojuist verschenen jaarboek van FCP, te vinden op www.cultuurparticipatie.nl).

Tot slot een suggestie dat in het straatje van mevrouw van Bijsterveldt zou passen: schaf de minister van Onderwijs af, dat is pas een kwaliteitsimpuls voor het onderwijs.