Vorige week is er grote ophef ontstaan over de lesmethode Blikopener van uitgeverij Malmberg voor het vak Maatschappijleer. HP/ De Tijd werd getipt over de methode, waarna Meester Bart een open brief aan Malmberg schreef en Paul van Meenen kamervragen stelde. En terecht, vinden wij.

malmbergblikMaatschappijleer is een prachtig vak. Het zou leerlingen moeten uitdagen een open blik te ontwikkelen op de samenleving door middel van actieve, respectvolle discussies. Bij Bekijk ’t geven we geen maatschappijleer, maar er zijn wel behoorlijk wat raakvlakken met ons vakgebied kunst- en cultuureducatie. Ook wij praten met leerlingen over wat ze beweegt, waar ze staan en wie ze zijn. Wie ze willen worden en wat daar voor nodig is. Deze gesprekken zijn nodig om mooie, oprechte dingen te maken. Want als je jongeren wilt laten creëren, moet je ze vragen wat ze belangrijk vinden. Wat ze willen vertellen. Aan jou en aan de wereld. Over zichzelf. Over hun plek in die wereld.

Dit levert bijzondere dingen op. Prachtige verhalen. Pijnlijke teksten. Soms ook: meningen waarvan je gaat fronsen. Maar door de open methode waar wij voor staan, is alles bespreekbaar. Mits het uit de leerlingen zelf komt. Mits er iets tegenover mag staan en zeer iets mee doen.

Maar dan. De methode Blikopener. Een methode die bol staat van de vooroordelen. Niet alleen over Marokkanen (nee, niet de inwoners van Marokko, maar de jongens die eigenlijk gewoon Nederlander zijn), maar ook over verschillen tussen jongens en meisjes. Wist je dat meisjes beter hun gevoelens kunnen uiten dan jongens? En dat jongens een beter ruimtelijk inzicht hebben? Dat is een feit, volgens Blikopener. Dat leren we onze jongeren in 2014.

Malmberg reageert op de kritiek door aan te geven dat de methode bedoeld is om ‘jongeren op een open manier over herkenbare maatschappelijke discussies te laten nadenken en discussiëren zonder daar een waardeoordeel over te geven.’ En dat de docent maatschappijleer hierbij de sleutelfiguur is en ze er vertrouwen in hebben dat deze dit goed kan begeleiden. Wij geloven ook in de kracht van de docent, laten we dat vooropstellen. Maar een docent moet wel erg stevig in zijn schoenen staan als het lesmateriaal waar hij mee werkt onzin als feiten verkoopt en maatschappelijke problematiek reduceert tot het aankruisen van een vakje.

blikopenerDe methode behandelt vooral de vooroordelen waar veel van ‘onze’ VMBO-scholieren dagelijks mee te maken krijgen. Het meisje in de klas, dat van haar ouders te horen krijgt dat ze geen techniek mag kiezen? Die krijgt dat bevestigd, want volgens Blikopener is het nu eenmaal zo dat meisjes niet zo technisch zijn. Die jongen in de klas, die het idee heeft dat de verschillen tussen hem en Marokkaanse Nederlanders groter zijn dan de overeenkomsten? Die wordt daarin bevestigd.

Ook wij provoceren weleens, met harde stellingen en onmogelijke keuzes. Maar altijd bewust en nooit met een methode waar een potlood bij nodig is om de juiste keuze aan te vinken. Want, Malmberg, leg eens uit: hoe verklaar je de hoeveelheid gesloten vragen? Slingert dat dan ook een discussie aan?

Het is onvoorstelbaar dat deze methode al zo lang bestaat en dat er nu pas aan de bel wordt getrokken. Wij hopen dan ook van harte dat de methode verdwijnt en dat er een methode voor in de plaats komt die wel eer doet aan het prachtige vak dat Maatschappijleer kan zijn.